przy otwarciu strony odezwał się płochacz halny

Rodzina: płochaczowate - Prunellidae

rodzaj: Prunella

• płochacz halny
• pokrzywnica

Płochacz halny - Prunella collaris

Płochacz halny Jest ptakiem z rodziny płochaczy (Prunellidae), rzędu wróblowych (Passeriformes). Występuje w kilku podgatunkach w Europie, Azji i w północno-zachodniej Afryce. Bytuje w górach ponad górną granicą lasu, w piętrze hal i kosodrzewiny. Na zimę nie odlatuje do ciepłych krajów, lecz zlatuje nieco niżej, gdzie jest trochę cieplej i gdzie jest więcej pożywienia.

Ptak ten jest większy od płochacza pokrzywnicy i osiąga średnio: długość ciała ok. 18 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 30-32 cm i ciężar ok. 40 g. Płochacz halny jest bardzo podobny do wróbla, lecz jest od niego nieco większy. Ubarwienie jego jest szarobrązowe z rdzawymi bokami i piersią oraz popielatą głową. Na grzbiecie występują duże, trójkątne, brązowe plamy, a na jaśniejszym podgardlu - czarne cętki. Nad oczami zaznaczone są jaśniejsze brwi. Dziób jest spiczasty i żółtawy, a nie gruby i szary jak u wróbla. Śpiew płochacza to proste kilkusylabowe, trelujące gwizdy. Płochacze odżywiają się drobnymi owadami oraz nasionami krzewów i chwastów. Pożywienia szukają głównie na ziemi, skacząc lub chodząc .

Płochacze zakładają gniazda na ziemi, pod skałą lub krzakiem, zawsze osłonięte od góry. Budują je z luźno ułożonych źdźbeł traw i mchu, i wyścielają trawą, korzonkami, sierścią i piórkami. W sezonie lęgowym (od połowy maja do połowy lipca) płochacze wyprowadzają do dwóch lęgów. W jednym lęgu samica składa 4-5 niebieskozielonych jaj bez plamek, które wysiaduje na zmianę z samcem przez ok. 15 dni. Pisklęta opuszczają gniazdo po ok. dwóch tygodniach.

W Polsce żyje tylko 375-385 par lęgowych tych ptaków. Można je spotkać w Tatrach i w Sudetach. Objęte są ochroną.

Pokrzywnica - Prunella modularis

Pokrzywnica (płochacz pokrzywnica) jest małym ptakiem z rodziny płochaczy (Prunellidae), rzędu wróblowych (Passeriformes). Występuje w kilku podgatunkach w Europie i Azji. Zamieszkuje zwarte bory i lasy mieszane z gęstym podszytem, w którym są młode, niewielkie świerki i sosny. Populacje gnieżdżące się w centralnej i północnej Europie są wędrowne. Zimują na południu Europy i w basenie Morza Śródziemnego.

Pokrzywnica jest podobna do wróbla, ale ma cieńszy dziób. Upierzenie: Głowa ciemnoszara, a grzbiet i kuper rdzawobrązowe, szyja, ogon i skrzydła brązowe. Ptak ten osiąga średnio: długość ciała ok. 15 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 22 cm i ciężar ok. 21 g. Odżywia się owadami i ślimakami, a w zimie zjada nasiona oleiste. Pożywienia szuka na ziemi pod krzakami, młodymi drzewkami iglastymi, w stosach gałęzi i kupach liści. Pokrzywnica jest ptakiem bardzo ostrożnym (stąd nazwa płochacz), nigdy nie pokazuje się na otwartym terenie. Do zachowań godowych pokrzywnicy należy kopulowanie samicy nie tylko z jednym samcem, co zapewnia jej pomoc usatyswakcjonowanych samców w karmieniu młodych. Jeśli samiec chce zdobyć pewność, że tylko jego nasienie zapłodni jaja samicy, szczypie dziobem jej kloakę tak długo, aż wydali ona całe nasienie (przynajmniej większą jego część) pochodzące od innego samca. Dopiero wtedy przystępuje do kopulacji.

Gniazdo pokrzywnica zakłada nisko nad ziemią, w gęstym świerku lub krzewie. Bardzo rzadko korzysta z opuszczonego gniazda innego ptaka. W sezonie lęgowym (kwiecień-czerwiec) pokrzywnica wyprowadza 2 lęgi. W jednym lęgu samica składa 4-5 jasnoniebieskich jaj bez plamek (czasami na jaju jest kilka czerwonawych plamek), które wysiaduje na zmianę z samcem przez 12-14 dni. Młode opuszczają gniazdo po ok. dwóch tygodniach.

W Polsce pokrzywnica jest ptakiem lęgowym, głównie w górach. Jest objęta ochroną.