przy otwarciu strony odezwał się perkoz zausznik
|
Perkozowate, jedyna rodzina ptaków wodnych z rzędu perkozów, obejmuje 20-22 gatunki. Zamieszkują głównie śródlądowe wody strefy umiarkowanej i tropikalnej całego świata. Mają małe skrzydła i uwsteczniony ogon, jednak latają dobrze choć niechętnie. Ich nogi, przesunięte ku tyłowi ciała i palce obrzeżone płatami skórnymi umożliwiają sprawne pływanie i nurkowanie, a w czasie lotu służą jako ster. Perkozy żywią się drobnymi rybami, owadami wodnymi, i kijankami. Po zakończeniu lęgów perkozy pierzą się i wówczas tracą zdolność lotu na 3-4 tygodnie. Perkozy gnieżdżą się w szuwarach na wodzie, a ich gniazdo przypomina tratwę. Pisklęta są zagniazdownikami, ale przez dłuższy czas rodzice opiekują się potomstwem. Czasami pisklęta karmione są piórami, prawdopodobnie dlatego, żeby ułatwić maluchom wiązanie rybich ości, które zwracane są potem w formie wyplówek. Ponadto połykanie piór chroni gardło przed skaleczeniem ostrymi ośćmi ryb. W Polsce występuje 5 gatunków lęgowych: perkoz dwuczuby (Podiceps cristatus), perkoz rdzawoszyi (Podiceps grisegena), perkoz zausznik (Podiceps nigricollis), perkoz rogaty (Podiceps auritus) i perkozek (Tachybaptus ruficollis). Wszystkie gatunki perkozów są chronione. |
Występuje w Europie i Azji Środkowej oraz w południowej i środkowej Afryce. Izolowane populacje można spotkać w Australii i na Nowej Zelandii. Zamieszkuje jeziora i stawy, rzadziej - wolnopłynące rzeki, z pasem przybrzeżnych trzcin. Jednak unika zbiorników całkowicie zarośniętych. Częściej od innych perkozów przebywa na otwartej wodzie. Europejskie ptaki zimują w Europie zachodniej i basenie Morza Śródziemnego. Pojedyncze osobniki zimują w Polsce.
W upierzeniu godowym perkoz ma białą szyję, na głowie dwa ciemnobrązowe czuby i rdzawo-czarne bokobrody. Wierzch ciała jest ciemnobrązowy, a pierś - Biała. W upierzeniu spoczynkowym nie ma bokobrodów, a czuby są ledwo zaznaczone. Perkozy te osiągają średnio: długość ciała ok. 50-58 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 80 cm i wagę ok. 0,9-1,4 kg. Pożywieniem tych ptaków są małe ryby, owady, skorupiaki, mięczaki, kijanki i żaby, które łowią podczas nurkowania. Dietę uzupełniają pokarmem roślinnym.
Zazwyczaj perkoz dwuczuby gniazduje pojedynczo, ale obserwowano również kolonie liczące 100 par. Budowę gniazda i złożenie jaj poprzedzają kilkufazowe zaloty. Gniazdo zakładane jest zwykle na wodzie w strefie rzadkich trzcin, lub innych roślin wodnych. Jest to pływająca sterta zbudowana z roślin wodnych, która zazwyczaj jest zakotwiczona przez wplecione w nie rosnące rośliny. Perkozy wyprowadzają 1 lęg w roku. Samica składa 3-6 jaj, które wysiadują oboje rodzice przez 25-29 dni. Jaja są początkowo białe, ale z czasem stają się oliwkowo-brązowe pod wpływem związków chemicznych wydzielających się z gnijących roślin. Pisklęta są zagniazdownikami, jednak pozostają pod opieką rodziców 10 do 11 tygodni, przy czym przez pierwsze 3 tygodnie często podróżują na grzbiecie dorosłego osobnika.
Perkozy dwuczube przelatują przez Polskę w marcu-kwietniu oraz w sierpniu-grudniu. Objęte są ochroną gatunkową.
| posłuchaj | typ pliku | rozmiar |
|---|---|---|
| Perkoz dwuczuby1 | mp3 | 48 kb |
| Perkoz dwuczuby2 | wav | 40 kb |
| perkoz dwuczuby - odgłosy godowe | mp3 | 57 kb |
Perkoz grubodzioby jest niewielkim ptakiem wodnym z rzędu perkozów, występującym w USA i południowej części Kanady oraz w Ameryce Południowej. Zamieszkuje drobne zbiorniki słodkowodne, rzeki i bagna. Zimuje na dużych jeziorach, rzekach i wybrzeżach morskich. W Europie pojawia się sporadycznie od lat dziewięćdziesiątych XX wieku.
W upierzeniu godowym perkoz ten jest z wierzchu brązowy z jasnym podbródkiem i czarną szyją. Spód ciała jest jaśniejszy, a na dziobie występuje ciemna pręga. Upierzenie spoczynkowe jest jaśniejsze i bardziej rdzawe, a podgardle i dziób - jasne. Młode mają na ciele białe i czarne prążki i rdzawe plamy na głowie. Ptak ten osiąga średnią długość ciała ok. 34 cm. Żywi się drobnymi zwierzętami wodnymi.
Gniazdo, zbudowane z roślin wodnych, może być pływające, lub zakotwiczone w przybrzeżnej roślinności, może być też założone na brzegu w gęstych szuwarach. Perkozy grubodziobe wyprowadzają jeden do dwóch lęgów w roku. Samica składa zwykle 4-7 jaj. Wysiadywanie trwa ok. 23 dni. Wysiadywaniem zajmuje się głównie samica, chociaż samiec pomaga niekiedy małżonce w tym zajęciu.
| posłuchaj | typ pliku | rozmiar |
|---|---|---|
| Perkoz grubodzioby1 | wav | 51 kb |
| Perkoz grubodzioby2 | mp3 | 65 kb |
| Perkoz grubodzioby3 | wav | 23 kb |
Perkoz rdzawoszyijest wędrownym ptakiem wodnym z rzędu perkozów, występującym w środkowej i wschodniiej Europie, Syberii, Zakaukaziu, wybrzeżach Morza Aralskiego, północnej części Japonii i Ameryce Północnej od Alaski po Labrador. Zamieszkuje płytkie, bogato zarośnięte zbiorniki słodkowodne. Zimą można go obserwować również na wybrzeżach morskich.
W upierzeniu godowym tego gatunku występuje czerwonokasztanowate zabarwienie szyi, policzki są białe, a czarną głowę zdobią dwie kępki piór tworzących "rogi". W upierzeniu spoczynkowym szyja jest szaro-biała. Perkozy te osiągają średnio: długość ciała ok. 43 cm, rozpiętość skrzydeł 70 cm i wagę ok. 0,5-0,9 kg. Pożywieniem tych ptaków są owady, mięczaki, skorupiaki i kijanki oraz rzadziej małe ryby (głównie jesienią).
Gniazdo, pływająca lub zakotwiczona platforma z roślin wodnych, zakładane jest zwykle na wodzie w zaroślach trzcin, lub innych roślin wodnych. Perkozy te wyprowadzają 1 lęg w roku. Samica składa 4-5 jaj wysiadywanych przez oboje rodziców przez 22-23 dni. Schodzący z gniazda perkoz przykrywa jaja butwiejącąymi roślinami. Chroni w ten sposób swoje jaja przed palącymi promieniami słońca, a ponadto butwiejące rośliny zabarwiają skorupki na ciemno, przez co jaja stają się mniej widoczne dla drapieżników. Pisklęta są zagniazdownikami, jednak pełną samodzielność uzyskują po 8-10 tygodniach. Dojrzałość płciową uzyskują w wieku dwóch lat.
W Polsce jest rzadkim ptakiem lęgowym na obszarze całego kraju. Bardzo rzadko niektóre osobniki zimują nad Bałtykiem. Jest objęty ochroną gatunkową.
| posłuchaj | typ pliku | rozmiar |
|---|---|---|
| perkoz rdzawoszyi | mp3 | 46 kb |
| perkoz rdzawoszyi - odgłosy godowe | mp3 | 52 kb |
Perkoz rogaty, wędrowny ptak wodny z rzędu perkozów, występuje w północnej i środkowej Eurazji od Półwyspu Skandynawskiego po Kamczatkę oraz na północy Ameryki Północnej. Zamieszkuje niewielkie, płytkie zbiorniki śródlądowe. Zimą i w czasie przelotów można je obserwować na większych stawach, jeziorach a nawet na wybrzeżach morskich.
W upierzeniu godowym na bokach głowy pojawiają się trójkątne czuby z żółtych lub pomarańczowych piór tworzących "rogi". Szyja i boki ciała są rdzawe, brzuch jasny, a wierzch ciała i głowa - ciemne. W upierzeniu spoczynkowym grzbiet jest ciemny, boki i spód - białe. Jest podobny do perkoza zausznika. Perkoz ten osiąga średnio: długość ciała ok. 27-34 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 54 cm i wagę ok. 350-500 g. Ptaki te żywią się drobnymi zwierzętami wodnymi.
Gniazdo, platforma z roślin wodnych, zwykle zakładane jest na wodzie w strefie rzadkich trzcin i zakotwiczone przez wbudowane w nie rosnące rośliny. Perkozy rogate wyprowadzają 1 lęg w roku. W Maju-czerwcu samica składa 4-5 jaj, które wysiadują oboje rodzice przez 22-25 dni. Pisklęta są zagniazdownikami.
Perkozy rogate pojawiają się w Polsce wiosną w marcu-maju, a czas odlotu trwa od października do grudnia. Nieliczne ptaki gniazdują na Białostocczyźnie. Niektóre osobniki zimują na Bałtyku. Perkozy rogate są objęte ochroną.
| posłuchaj | typ pliku | rozmiar |
|---|---|---|
| Perkoz Rogaty | wav | 46 kb |
Zausznik, ptak z rodziny perkozowatych, żyje w Europie (oprócz Półwyspu Skandynawskiego, części zachodniej Francji i Hiszpanii), na Bliskim wschodzie, w północnej Afryce i południowo-wschodniej Azji. Zamieszkuje małe zbiorniki wodne na bagnach, jeziora i stawy z bujną roślinnością. Zimuje w południowych rejonach występowania.
Zausznik osiąga średnio: długość ciała ok. 30 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 56 cm i wagę ok. 250-400 g. Jest prawie cały czarny, skrzydła są tylko brązowe. Natomiast w okresie godowym za okiem ma ciekawą ozdobę złożoną z pomarańczowo-żółtych piór i to właśnie one były podstawą do nadania mu takiej nazwy. W upierzeniu spoczynkowym wierzch ciała jest ciemny, a spód - jasny. Na policzku znajduje się ciemna plama. Zausznik, jak wszystkie perkozy, ma czerwone oczy. Zauszniki świetnie pływają i nurkują, polując głównie na owady i skorupiaki.
Gnieżdżą się często w koloniach, niekiedy bardzo licznych. Chętnie zakładają gniazda w pobliżu kolonii innych ptaków, szczególnie mew i rybitw. Czują się wtedy bardziej bezpieczne, ponieważ mewy i rybitwy wcześnie ostrzegają całą wielogatunkową kolonię przed zbliżającym się drapieżnikiem. szczególnie lubią towarzystwo rybitwy białowąsej, ponieważ jest ona niezwykle agresywna w stosunku do intruzów. Zausznik wyprowadza 1 lęg w roku. Samica składa 3-6 jaj, które wysiadują oboje rodzice przez ok. 21 dni. Pisklęta są zagniazdownikami, pozostają jednak długo pod opieką rodziców, często chroniąc się na ich grzbiecie lub pod skrzydłami. Zauszniki (jak wszystkie perkozy) budują gniazda na wodzie. Materiałem używanym do budowy gniazda są rośliny wodne, często już przegniłe. Zauszniki budują z nich pływający, brunatny kopiec, który na pierwszy rzut oka nie jest kojarzony z ptasim gniazdem. Gdy ptaki opuszczają gniazdo z wysiadywanymi jajami, aby pożywić się albo gdy uciekają przed drapieżnikiem, zakrywają jaja roślinami i całość wygląda jak niepozorny kopczyk zgniłych roślin. Wypływają wtedy na otwartą wodę i zaniepokojone o los tak pozostawionych gniazd odzywają się. Ich głosy, to krótkie, urywane pogwizdywania.
W Polsce zausznik jest liczny lęgowo w północnych rejonach kraju. Przeloty przez OPolskę przypadają na marzec-kwiecień oraz na sierpień-listopad. Polskie perkozy zimują w Europie zachodniej i basenie Morza Śródziemnego. Jest ptakiem chronionym.
| posłuchaj | typ pliku | rozmiar |
|---|---|---|
| Perkoz Zausznik1 | mp3 | 46 kb |
| Zausznik2 | mp3 | 49 kb |
Perkozek Tachybaptus (lub Podiceps) ruficollis, jest niewielkim, wędrownym ptakiem wodnym. Występuje w Europie poza jej północno-wschodnim skrajem oraz w południowej i środkowej Afryce i południowej Azji. Zamieszkuje małe, śródlądowe, gęsto zarośnięte zbiorniki wodne. Ptaki z populacji środkowoeuropejskiej zimują w Europie Zachodniej i basenie Morza Śródziemnego.
Ptak ten osiąga średnio: długość ciała ok. 25-27 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 40 cm i wagę do 300 g. W upierzeniu godowym ciało jest brązowe, a policzki i gardło - kasztanowe. W upierzeniu spoczynkowym wierzch ciała jest brązowy, boki i spód - brudno białe. Perkozek żywi się drobnymi zwierzętami wodnymi.
Perkozek gnieździ się pojedynczo. Gniazdo jest zakładane w płytkiej wodzie między trzcinami. Perkozek wyprowadza dwa lęgi w roku. W marcu i czerwcu samica składa zwykle 5-6 jaj wysiadywanych przez oboje rodziców przez 20-21 dni. Pisklęta zaraz po wykluciu wpełzają pod skrzydła lub na grzbiet rodziców. Są zagniazdownikami, jednak pełną samodzielność osiągają po ok.45 dniach.
W Polsce obserwować go można podczas przelotów w marcu i listopadzie. Jest ptakiem licznym lęgowo. Objęty ochroną gatunkową.
| posłuchaj | typ pliku | rozmiar |
|---|---|---|
| perkozek - odgłosy tokowania | mp3 | 20 kb |
| perkozek - tokowanie | mp3 | 36 kb |
| perkozek - inne odgłosy tokowania | mp3 | 37 kb |