przy otwarciu strony odezwał się płatkonóg płaskodzioby

Rodzina: Płatkonogi - Phalaropodidae

Rodzaj: Phalaropus

• Płatkonóg płaskodzioby
• Płatkonóg szydłodzioby

Płatkonóg płaskodzioby - Phalaropus fulicarius

Płatkonóg płaskodzioby, jest średnim ptakiem wędrownym z rodziny płatkonogowatych (Phalaropodidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes). Zamieszkuje błotniste tereny tundry w pobliżu zbiorników wodnych na północy Eurazji i Ameryki Północnej. Po okresie lęgowym przebywa na rozległych bagnach, błotnistych starorzeczach i jeziorach, mulistych zatokach morskich w pobliżu rzek na południu Azji, Ameryki Północnej i w Afryce.

U tych ptaków występuje wyraźny dymorfizm płciowy w wielkości i ubarwieniu. Samice są większe od samców, a ich upierzenie jest bardziej kolorowe. One też biorą udział w tokach. W szacie godowej samicy wierzch głowy, potylica, czoło i gardło są czarne, a boki głowy białe. Wiierzch ciała jest pokryty ciemnobrązowymi piórami o płowych brzegach, Reszta ciała jest rdzawokasztanowata. Dziób jest żółty z czarną końcówką, na końcu spłaszczony. Wizerunku płatkonoga płaskodziobego dopełniają szarozielone nogi. W upierzeniu spoczynkowym obie płci są ubarwione jednakowo: Wierzch ciała popielatoszary, spód biały. Potylica i pas przechodzący przez oko są ciemne. Osobniki młodociane mają wierzch ciała pokryty ciemnymi piórami o rdzawych brzegach, spód ciała biały. Płatkonóg płaskodzioby osiąga średnio: długość ciała ok. 21-23 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 35-40 cm i ciężar ok. 35-70 g. Pożywieniem płatkonoga są bezkręgowce i nasiona roślin, które zbiera z powierzchni lub wypatruje brodząc lub pływając po wodzie. Podczas pływania wykonuje bardzo szybkie obroty na powierzchni wody, a gdy się zatrzyma, zbiera zdobycz, która wypłynęła na powierzchnię.

Gniazdo płatkonóg płaskodzioby zakłada na ziemi przy brzegu wody. Samica składa 3-6 (zwykle 4) jaj, wysiadywanych przez samca przez 18-20 dni. W przypadku monogamii samica może mu pomagać. Opieką nad potomstwem zajmuje się tylko samiec. Pisklęta (zagniazdowniki) uzyskują całkowitą samodzielność po ok. 3 tygodniach. Ptaki te wyprowadzają 1 lęg w roku. W przypadku poliandrii, gdy samica uwiedzie kilka samców, samica składa jaja do kilku gniazd.

W Polsce Gatunek ten tylko sporadycznie można obserwować podczas przelotów nad Bałtykiem.

Płatkonóg szydłodzioby - Phalaropus lobatus

Płatkonóg szydłodzioby jest średnim ptakiem wędrownym z rodziny płatkonogowatych (Phalaropodidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes). Występuje na wybrzeżach Morza Arktycznego, w Eurazji od Półwyspu Skandynawskiego po Cieśninę Beringa, w Ameryce Północnej, na Grenlandii, i Islandii oraz w Szkocji. Zasiedla wybrzeża jezior w strefie tundry. Zimuje na otwartym morzu oraz na wybrzeżach Pacyfiku, Ameryki Środkowej, Morza Arabskiego oraz Półwyspu Malajskiego i wysp Indonezji.

U tych ptaków obserwuje się wyraźny dymorfizm płciowy: samica jest większa od samca i barwniej upierzona. W szacie godowej wierzch ciała samicy jest łupkowoczarny z szarym nalotem, spód biały, pierś szara, a policzki i podgardle - białe. Na grzbiecie widnieją rudobrązowe, podłużne pasy, przez boki głowy i szyję przechodzi szeroka rdzawa przepaska. W szacie spoczynkowej obie płci są ubarwione jednakowo: Wierzch ciała szaropopielaty, spód biały, a przez oko przechodzi czarny pasek. Osobniki młodociane mają wierzch ciała brązowoczarny, a spód biały. Płatkonóg szydłodzioby osiąga średnio: długość ciała 18-20 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 30-36 cm i wagę ok. 25-45 g. Ptaki te zjadają znajdowane podczas pływania na powierzchni wody bezkręgowce i wodorosty.

Gniazdo płatkonóg szydłodzioby zakłada w pobliżu wody, niewysoko nad ziemią, ukryte w kępie traw lub w krzaku. Samica składa 3-4 jaja, a po 17-21 dniach klują się pisklęta. Wysiadywanie jaj i opieka nad młodymi należy wyłącznie do samca. Z nim też pisklęta opuszczają gniazdo zaraz po wylęgu i rozpoczynają życie na wodzie. Pisklęta uzyskują całkowitą samodzielność po 4-5 tygodniach. Płatkonogi szydłodziobe wyprowadzają 1 lęg w roku. U tych ptaków zdarza się poliandria. Wówczas samica składa jaja do kilku gniazd.

W Polsce można obserwować płatkonoga szydłodziobego tylko podczas przelotów (w maju-czerwcu oraz lipcu-wrześniu), głównie na wybrzeżu - w głębi lądu pojawia się bardzo rzadko. Jest gatunkiem chronionym.