przy otwarciu strony odezwała się rybitwa białoczelna

Rodzina: Rybitwy - Sternidae

Rodzaj: Sterna

• Rybitwa białoczelna
• Rybitwa czubata
• Rybitwa popielata
• Rybitwa wielkodzioba
• Rybitwa zwyczajna (rzeczna)
• rybitwa różowa

  Rodzaj: Chlidonias

• Rybitwa białoskrzydła
• Rybitwa białowąsa
• Rybitwa czarna

  Rodzaj: Gelochelidon

• Rybitwa krótkodzioba

Rybitwa białoczelna - Sterna Albifrons

Rybitwa białoczelna jest ptakiem wędrownym z rodziny rybitw (Sternidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes). Występuje w kilku podgatunkach w strefach nadmorskich i wzdłuż wielkich rzek na wszystkich kontynentach. Zamieszkuje rozległe piaszczyste plaże nadmorskie, najchętniej w pobliżu zatok lub jezior, a w dolinach rzek ławice piasku i słabo zarośnięte wyspy. W Europie (również w Polsce) występuje podgatunek Sterna albifrons albifrons, który zimuje na wybrzeżach Oceanu Indyjskiego od Afryki wschodniej po zachodnie Indie.

Rybitwa białoczelna jest najmniejszą z rybitw spotykanych w Polsce. Osiąga długość ciała ok. 23 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 48 cm i wagę 40-60 g. U tych ptaków nie obserwuje się wyraźnego dymorfizmu płciowego w ubarwieniu. W upierzeniu godowym tych rybitw czoło jest białe, wierzch głowy czarny, grzbiet i skrzydła popielate, końcówki skrzydeł ciemne, reszta ciała jest biała. Dziób i nogi są żółte, a koniec dzioba - czarny. W upierzeniu spoczynkowym na wierzchu głowy występują białe plamki. Osobniki młodociane są podobne do dorosłych w szacie spoczynkowej, jednak na grzbiecie i skrzydłach mają ciemny rysunek, a ponadto ciemne końce i przednie krawędzie skrzydeł. Rybitwa białoczelna odżywia się drobnymi rybami oraz lądowymi i wodnymi bezkręgowcami.

Gnieździ się w koloniach. Jej gniazdo to niewielkie zagłębienie w piasku, żwirze lub wyschniętym mule, w miejscu całkowicie odkrytym. W sezonie lęgowym (maj-czerwiec) ptaki wyprowadzają 1 lęg. Samica składa 1-3 jaja, które są wysiadywane przez 18-22 dni głównie przez samicę, a samiec niekiedy jej w tym pomaga. Młode uzyskują zdolność do lotu po ok.trzech tygodniach.

Rybitwa białoczelna przylatuje do Polski w kwietniu-maju, a odlatuje w sierpniu-wrześniu. W Polsce jest gatunkiem zanikającym, ponieważ zagospodarowywanie plaż oraz regulacja rzek ograniczają jej miejsca lęgowe. Należy do gatunków chronionych.

Rybitwa czubata - Sterna sandvicensis

Rybitwa czubata jest wędrownym ptakiem wodnym z rodziny rybitw (Sternidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes). Występuje w kilku podgatunkach w Europie, Afryce i obu Amerykach. Do Europy (w tym również do Polski) na sezon lęgowy przylatuje podgatunek Sterna sandvicensis sandvicensis, który zimuje na wybrzerzach mórz: Kaspijskiego, Czarnego i Śródziemnego, aż po wybrzeża Afryki Zachodniej i Południowej, a także na wybrzeżach Morza Czerwonego aż po północno-zachodnie indie i Cejlon. Rybitwy czubate zasiedlają piaszczyste brzegi morskie, a podczas wędrówek spotkać je można nad różnymi zbiornikami wodnymi.

U tych ptaków nie obserwuje się wyraźnego dymorfizmu płciowego w ubarwieniu. W upierzeniu godowym rybitwa czubata ma wierzch głowy czarny, grzbiet i skrzydła popielate, końce skrzydeł ciemne, reszta ciała biała. Czarne, nastroszone pióra z tyłu głowy tworzą mały czubek. Nogi tej rybitwy są czarne, a czarny dziób ma żółty koniec. W szacie spoczynkowej czoło staje się białe, a wierzch głowy przybiera barwę szarawą i jest pokryty ciemnymi cętkami. Osobniki młodociane mają wierzch głowy brązowoczarny, grzbiet i skrzydła pokryte ciemnym rysunkiem, a czarny dziób nie ma żółtej końcówki. Długość ciała tej rybitwy wynosi ok. 35-45 cm, rozpiętość skrzydeł 85-105 cm, a ciężar - 200-285 g. Rybitwy czubate odżywiają się rybami oraz wodnymi i lądowymi bezkręgowcami. Zjada również pisklęta innych gatunków ptaków.

Rybitwy te gnieżdżą się w koloniach (często w towarzystwie innych gatunków ptaków - np. mew) na płaskich, piaszczystych lub żwirowych plażach wybrzeży i wysp Europy i na północno-wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej. Gniazdo jest płytkim dołkiem w piasku otoczonym odchodami. W Polsce rybitwa czubata zakłada gniazda na niewielkich piaszczystych wyspach u ujścia Wisły. Odległości pomiędzy gniazdami są tak niewielkie, że wysiadujące jaja ptaki mogą się trącać dziobami. Rybitwy czubate wyprowadzają 1 lęg w roku. W sezonie lęgowym (maj-czerwiec) samica składa 1-2 zielonkawe jaja upstrzone ciemnymi plamkami, które wysiaduje na zmianę z samcem przez 21-29 dni. Pisklęta (zagniazdowniki) uzyskują lotność po ok. 5 tygodniach.

W Polsce rybitwa czubata należy do ptaków sporadycznie lęgowych. Przylatuje do nas w marcu-kwietniu, a odlatuje w sierpniu-wrześniu. Są to ptaki chronione.

Rybitwa popielata - Sterna paradisaea

Rybitwa popielata jest wędrownym ptakiem z rodziny rybitw (Sternidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes). Żyje na północnych wybrzeżach Europy, Azji i Ameryki Północnej. Na zimę odlatuje na pola lodowe otaczające Antarktydę. Niektóre osobniki przelatują w ciągu roku 36 tys. km. Rybitwa popielata zamieszkuje skaliste brzegi wybrzeży morskich i wysp, a także wydmy oraz brzegi i wyspy nadmorskich jezior.

U tych ptaków brak jest wyraźnego dymorfizmu płciowego w ubarwieniu. W upierzeniu godowym wierzch głowy i końcówki skrzydeł są czarne, tułów i skrzydła szare, boki głowy, boki szyi oraz kuper i ogon białe, szyja, pierś i brzuch popielate. Rybitwa popielata ma czerwone nogi i dziób. W upierzeniu spoczynkowym spód ciała i czoło bieleją, a dziób i nogi stają się czarne. Osobniki młodociane podobne są do dorosłych w upierzeniu spoczynkowym, jednak ich grzbiet i skrzydła pokrywają gęste, ciemne plamki. Rybitwa popielata osiąga średnio: długość ciała ok. 36 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 75-85 cm, i ciężar ok. 85-125 g. Rybitwa ta odżywia się drobnymi rybami, skorupiakami i owadami.

Rybitwy popielate zakładają gniazda na ziemi lub na sztucznych platformach. Ich gniazda są odkryte i często nie mają żadnej wyściółki. Rybitwy te są towarzyskie i gnieżdżą się w koloniach od kilku do kilkuset par. W sezonie lęgowym (maj-czerwiec) samica składa 1-3 jaja, które wysiaduje na zmianę z samcem przez 22-27 dni. Pisklęta są brązowawe lub szare z szarawym spodem ciała. Młode pierzą się w wieku 3-4 tygodni, lecz pozostają z rodzicami jeszcze przez następny miesiąc lub dwa. Dojrzałość płciową osiągają po 3-4 latach. Rybitwy popielate wyprowadzają tylko 1 lęg w roku.

W Polsce gatunek ten lęgnie się sporadycznie na wybrzeżu, np. w Słowińskim Parku Narodowym i przy ujściu Wisły. Jest spotykany rzadko w czasie przelotów (kwiecień-maj i sierpień-wrzesień). Gatunek ten jest objęty ochroną.

Rybitwa wielkodzioba - Sterna (Hydroprogne) caspia

Rybitwa wielkodzioba jest dużym ptakiem wodnym z rodziny rybitw (Sternidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes). Występuje w Ameryce Północnej, Afryce, Europie, Azji, Australii i Nowej Zelandii. Północne populacje tych rybitw są wędrowne - zimę spędzają w basenie Morza Śródziemnego, w Afryce, na Antylach oraz w zachodniej i południowej Azji. Ptaki te zasiedlają wybrzeża morskie, zasolone wody przybrzeżne, brzegi wielkich jezior i rzek oraz piaszczyste wyspy.

U tych rybitw nie występuje wyraźny dymorfizm płciowy w ubarwieniu. W upierzeniu godowym wierzch głowy jest czarny, grzbiet i skrzydła są popielate (końce skrzydeł ciemniejsze), a reszta ciała jest biała. Masywny dziób jest czerwony, nogi - czarne, a z tyłu głowy sterczy niewielki czubek z piór. W upierzeniu spoczynkowym głowa przybiera barwę jaśniejszą i pokrywa się białymi centkami. Osobniki młodociane podobne są do dorosłych w szacie spoczynkowej. Rybitwa wielkodzioba jest największą z rybitw. Długość jejciała wynosi ok. 50-55 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 130-140 cm a ciężar ok. 500-750 g. Jej lot jest powolny, podobny do lotu mew. Ptak ten żywi się przede wszystkim rybami. ZZjada również bezkręgowce wodne i lądowe. Czasami zjada jaja innych ptaków.

Rybitwy wielkodziobe gnieżdżą się w koloniach lub też pojedyncze pary zakładają gniazda w koloniach innych ptaków. Ich całkowicie odkryte gniazda znajdują się na ziemi w niewielkim dołku w piasku. Sezon lęgowy na półkuli północnej przypada na kwiecień-czerwiec. W tym czasie samica składa 1-3 cieliste, cętkowane jaja, które są wysiadywane przez oboje rodziców przez 20-22 dni. Pisklęta są zagniazdownikami. Młode pierzą się po 30-40 dniach. Ptaki te wyprowadzają 1 lęg w roku.

W Polsce rybitwa wielkodzioba należy do ptaków nielicznych lęgowo. Gnieździ się głównie na wybrzeżu Bałtyku. Spotkać ją też można w dolinach dużych rzek (Wisła). Rybitwy te przylatują do Polski w kwietniu-maju, a odlatują w sierpniu-wrześniu. Rybitwy wielkodziobe są pod ochroną.

Rybitwa zwyczajna - Sterna hirundo

Rybitwa zwyczajna (rzeczna) jest ptakiem z rodziny rybitw (Sternidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes). Występuje w kilku podgatunkach w Europie, azji, w Ameryce północnej i północnej części Ameryki Południowej oraz w Afryce. W Europie (również w Polsce) gnieździ się podgatunek Sterna hirundo hirundo, który na zimę odlatuje do Afryki. W okresie lęgowym rybitwa zwyczajna zasiedla wody pokryte kożuchami i kępami roślin pływających, miejsca po ściętej trzcinie, plaże i piaszczyste wyspy rzek, jezior i wybrzeży morskich. Potem spotkać ją można nad wszystkimi zbiornikami wodnymi.

Jest to ptak mniejszy od mewy śmieszki (Larus ridibundus), o smukłej sylwetce z długimi wąskimi skrzydłami i rozwidlonym ogonem. Ma ok. 36 cm długości, 75 cm rozpiętości skrzydeł i wagę - 90-165 g. W szacie godowej rybitwy rzecznej wierzch głowy i kark są czarne, grzbiet i skrzydła popielate, końce lotek drugorzędowych ciemniejsze, reszta ciała jest biała. Nogi tej rybitwy są czerwone, a również czerwony dziób ma czarną końcówkę. W upierzeniu spoczynkowym czoło jest białe, a nad okiem widnieje ciemna plama. Osobniki młodociane podobne są do dorosłych w szacie spoczynkowej, ale ich grzbiet jest pokryty brązowawym rysunkiem, a okolice kości ramiennych są ciemne. Rybitwa zwyczajna żywi się głównie rybami, ale nie gardzi też ślimakami i innymi bezkręgowcami wodnymi. Wypatrując zdobyczy, ptak potrafi zawisnąć w powietrzu.

Zaloty rybitw zwyczajnych odbywają się na ziemi i w powietrzu. Przeraźliwie wrzeszcząc, samiec ucieka przed samicą na dużą wysokość, często z rybą w dziobie. Rybitwy rzeczne gniazdują w koloniach. Ich gniazdo to zagłębienie w piasku lub prosta konstrukcja z trzcin wśród roślin pływających. Ptaki te wyprowadzają 1 lęg w roku. W maju samica składa 2 lub 3 oliwkowoszare jaja z brązowymi plamkami, które są wysiadywane na zmianę z samcem przez 21-22 dni. Pisklęta są samodzielne zaraz po wykluciu, jednak zdolność do lotu uzyskują po ok. 4 tygodniach.

W Polsce rybitwy zwyczajne są ptakami lęgowymi w całym kraju. Są również najliczniejszymi rybitwami spośród wszystkich gatunków rybitw występujących w naszym kraju. Rybitwy te przylatują do nas w kwietniu-maju, a odlatują w sierpniu-wrześniu. Rybitwy rzeczne są pod ochroną.

Rybitwa białoskrzydła - Chlidonias leucopterus

Rybitwa białoskrzydła jest średnim ptakiem wodnym z rodziny rybitw (Sternidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes). Występuje w północnej części Półwyspu Apenińskiego, w Europie Środkowej i Wschodniej, na Syberii, Zabajkalu aż po północną Mongolię i dorzecze Amuru. Zimuje w Afryce, Azji południowej, w Australii i na Nowej Zelandii. Zasiedla duże obszary bagien w otoczeniu łąk i wysokich traw.

U tych ptaków nie obserwuje się wyraźnego dymorfizmu płciowego. W szacie godowej rybitwa białoskrzydła ma ciało czarne, podogonie i ogon białe, pokrywy skrzydłowe białe, lotki popielate , a pokrywy podskrzydłowe czarne. Dziób i nogi tej rybitwy są czerwone. W szacie spoczynkowej ciało staje się jaśniejsze, dziób jest czarny, grzbiet i pokrywy skrzydłowe stają się popielate. rybitwa białoskrzydła ma białe czoło i ciemną czapeczkę na głowie. Osobniki młodociane przypominają ptaki dorosłe w szacie spoczynkowej. Rybitwa ta osiąga średnio: długość ciała ok. 24 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 65 cm i wagę 55-80 g. Żywi się owadami (które może chwytać w locie) i innymi bezkręgowcami wodnymi.

Rybitwy białoskrzydłe gnieżdżą się w koloniach, a swoje gniazda zakładają na roślinach wodnych. W sezonie lęgowym (w Polsce maj-czerwiec) samica składa 2-3 jaja, które wysiaduje na zmianę z samcem przez 18-20 dni. Pisklęta (zagniazdowniki) opuszczają gniazdo jedynie w razie niebezpieczeństwa. Zdolność do lotu młode osiągają w wieku 3-4 tygodni. Rybitwy białoskrzydłe wyprowadzają 1 lęg w roku.

W Polsce rybitwa białoskrzydła należy do ptaków nielicznych lęgowo. Sporadycznie gnieździ się na wschodzie kraju. Rybitwy te można obserwować również podczas przelotów. Przylatują do nas w maju, a odlatują w sierpniu-wrześniu. Objęte są ochroną.

Rybitwa białowąsa - Chlidonias hybridus

Rybitwa białowąsa, średni, wodny ptak wędrowny z rodziny rybitw (Sternidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes), występuje w kilku podgatunkach. Rybitwy z podgatunku Chlidonias hybridus hybridus występują w Europie południowo-zachodniej i środkowej, w zachodniej rosji oraz w Azji Środkowej. Zimują głównie w Afryce i na Bliskim Wschodzie. Rybitwa białowąsa zasiedla zarośnięte jeziora i stawy oraz bagienne doliny rzek. W okresie polęgowym chętnie odwiedza pola uprawne, laguny oraz morskie wybrzeża.

Utych rybitw nie obserwuje się wyraźnego dymorfizmu płciowego w ubarwieniu. W szacie godowej wierzch głowy i kark rybitwy białowąsej są czarne, boki głowy i szyi oraz pokrywy podskrzydłowe, podogonie i spód ogona są białe, a reszta ciała jest ciemnopopielata. Dziób i nogi czerwone. W szacie spoczynkowej ciało tej rybitwy bieleje. Popielaty jest jedynie wierzch ciała, a na głowie występuje tylko czarna plama na potylicy, która nie dochodzi do ciemienia. dziób pozostaje czerwony co pozwala na odrórznienie jej od rybitwy białoskrzydłej (Chlidonias leucopterus). Osobniki młodociane przypominają ptaki dorosłe w szacie spoczynkowej. Rybitwy te osiągają długość ciała ok. 25-28 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 65-70 cm i wagę ok. 60-100 g. Pokarmem ich są owady i ich larwy, drobne ryby i małe płazy.

Ptaki te gnieżdżą się w koloniach liczących do kilkuset par. Swoje gniazda zakładają na wodzie na platformie z roślin. W maju-czerwcu samica składa 2-3 jaja, które wysiaduje na zmianę z samcem przez 18-20 dni. Pisklęta (zagniazdowniki) umieją latać po ok. 3 tygodniach. Rybitwy te wyprowadzają 1 lęg w roku.

W Polsce rybitwy białowąse należą do ptaków nielicznych lęgowo. Przystępują do lęgów na południowym wschodzie kraju (głównie na Roztoczu). Również nielicznie można je obserwować podczas przelotów. Przylatują do nas w kwietniu-maju, a odlatują w sierpniu-wrześniu. Rybitwy białowąse objęte są ochroną.

Rybitwa czarna - Chlidonias niger

Rybitwa czarna jest średnim ptakiem wodnym z rodziny rybitw (Sternidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes). Zamieszkuje silnie zabagnione płytkie stawy i jeziora o dobrze rozwiniętej roślinności pływającej oraz wyspy rzeczne. W sezonie godowym przebywa niemal w całej Europie (poza północną Skandynawią). Na zimę odlatuje do Afryki.

U tych ptaków nie obserwuje się wyraźnego dymorfizmu płciowego w ubarwieniu. Samica jest jedynie nieco jaśniejsza od samca. W upierzeniu godowym grzbiet, kuper, wierzch ogona i pokrywy skrzydłowe są szaroczarne. Pokrywy podskrzydłowe, podogonie i spód ogona są białe, a reszta ciała jest czarna. Rybitwa czarna ma czarny dziób i ciemnoczerwone nogi. W szacie spoczynkowej wierzch ciała jest szary. Ciemię, potylica i półobroża na karku są ciemne, a reszta ciała jest biała. Osobniki młodociane są podobne do dorosłych w szacie spoczynkowej, jednak ich grzbiet i pokrywy skrzydłowe upstrzone są ciemnymi plamkami. Rybitwa czarna osiąga długość ciała ok. 24 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 65 cm i wagę ok. 60-88 g. Żywi się owadami i innymi bezkręgowcami wodnymi, a także małymi rybkami i płazami. Swoją zdobycz podejmuje z powierzchni wody (bez nurkowania).

Gniazdo (kopiec z przegniłej lub świeżej roślinności wodnej) rybitwa czarna buduje na podtopionych, pływających i butwiejących kępach roślin lub na wyspach. Gnieździ się często w koloniach od kilku do kilkuset osobników. W sezonie lęgowym (maj-czerwiec) rybitwy czarne wyprowadzają 1 lęg. Samica składa 2-3 brązowawe jaja upstrzone brunatnymi plamkami, które wysiaduje na zmianę z samcem przez 21-22 dni. Pisklęta są zagniazdownikami, zdolność do lotu uzyskują po ok. 21-25 dniach.

Rybitwa czarna jest niezbyt licznym ptakiem lęgowym występującym na terenie całej Polski. Przylatuje do nas w kwietniu-maju, a odlatuje w sierpniu-wrześniu. Rybitwy czarne są objęte ochroną.

Rybitwa krótkodzioba - Gelochelidon nilotica

Rybitwa krótkodzioba jest ptakiem z rodziny rybitw (Sternidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes). Zasiedla piaszczyste wyspy i brzegi morskie oraz zasolone jeziora przybrzeżne w otoczeniu pastwisk, stepów i półpustyń. Występuje w Europie, Azji, Afryce, Australii oraz obu Amerykach.

Osiąga długość ciała 38 cm, rozpiętość skrzydeł 95 cm i wagę 180-290 g. Żywi się bezkręgowcami oraz drobnymi kręgowcami wodnymi i lądowymi. Do Polski jedynie zalatuje. Jest ptakiem chronionym.

Rybitwa różowa - Sterna dougallii

Rybitwa różowa jest ptakiem wodnym należącym do rodziny rybitw (Sternidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes). W obrębie tego gatunku wyróżnia się kilka podgatunków. Występuje w Europie północno-zachodniej, Afryce, Ameryce, Azji i Australii. Zimuje na środkowym Atlantyku (populacje amerykańskie) i w Afryce zachodniej (populacje europejskie). Gnieździ się na wybrzeżach morskich oraz na piaszczystych, skalistych lub koralowych wyspach. Zimą przebywa na wybrzeżach morskich.

U tych ptaków nie obserwuje się wyraźnego dymorfizmu płciowego. W upierzeniu godowym wierzch głowy jest czarny, grzbiet blado popielaty, wierzch skrzydeł popielaty (skrzydła mają czarne końcówki), reszta ciała - biała z różowym nalotem na piersi i brzuchu. Cienki, ostry dziób jest czarny o czerwonej nasadzie. W szacie spoczynkowej czoło staje się białe, a dziób - czarny. Nogi dorosłych rybitw różowych są czerwone do pomarańczowoczerwonych. Rybitwy różowe mają silnie wydłużone sterówki zewnętrzne (pióra ogona). Osiągają długość ciała ok. 35-40 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 70-80 cm i wagę ok. 90-125 g. Rybitwy różowe szybciej machają skrzydłami niż rybitwy zwyczajne (Sterna hirundo). Zjadają drobne ryby oraz bezkręgowce wodne i lądowe. Podczas brzydkiej pogody gdy pływające głębiej ryby są dla tych rybitw niedostępne, "kradną" ryby innym ptakom, które potrafią głębiej nurkować.

Rybitwa różowa gnieździ się kolonijnie. Gniazdo zakłada na ziemi w piasku, na nagiej skale lub w roślinności, w pobliżu wody. W czasie zalotów samiec ofiarowuje samicy rybę. W tym celu często "kradnie" ryby innym ptakom morskim (np. maskonurom). Rybitwa różowa wyprowadza 1 lęg w roku. W sezonie lęgowym (w Europie maj-czerwiec) samica składa zwykle 3 jaja, które wysiaduje przez 22-25 dni. Pisklęta (zagniazdowniki) opuszczają gniazdo w wieku ok. 3-7 dni, jednak pełną samodzielność uzyskują po 25-28 dniach.

W Polsce rybitwa różowa nie przystępuje do lęgów. Sporadycznie pojawia się w naszym kraju rybitwa z podgatunku Sterna dougallii dougallii. Rybitwy różowe objęte są ochroną.