przy otwarciu strony odezwał się biegus zmienny

Podrodzina: biegusy

Rodzaj: Calidris

• piaskowiec
• biegus arktyczny
• biegus malutki
• biegus mały (Termincka)
• biegus krzywodzioby
• biegus morski
• biegus rdzawy
• biegus zmienny
• biegus tundrowy
• biegus białorzytny
• biegus długoskrzydły

  Rodzaj: Limicola

• biegus płaskodzioby

Piaskowiec - Calidris alba

Piaskowiec, ptak z podrodziny biegusów, rodziny bekasowatych (Scolopacidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes), występuje w północnych rejonach Europy, Azji, Ameryki Północnej i na Grenlandii. Zamieszkuje piaszczyste wybrzeża morskie i brzegi wód śródlądowych. Zimuje w zachodniej i południowej Europie, Afryce, południowej Azji, Australii oraz Ameryce Środkowej i Południowej.

Piaskowiec osiąga ok. 19-21 cm długości ciała, ok. 34-40 cm rozpiętości skrzydeł oraz wagę ok. 35-110 g. Obie płci są jednakowo ubarwione: wierzch ciała rdzawopłowy z czarnymi plamkami, szyja rudawa z brązowym nakrapianiem, spód ciała i podgardle - białe. Zarówno prosty dziób, jak i nogi są czarne. W szacie spoczynkowej wierzch ciała jest popielatoszary, a czoło, brwi i spód ciała - białe. W przedniej części pokrywy skrzydłowej znajduje się charakterystyczna czarna plama. W poszukiwaniu pokarmu jest bardzo ruchliwy. Wypatruje drobnych bezkręgowców i nasion na powierzchni piasku.

Piaskowce gnieżdżą się w zagłębieniach ziemi osłoniętych kępkami traw. W jednym lęgu samica składa 4 jaja, które wysiaduje na zmianę z samcem przez 24-30 dni. Piaskowce wyprowadzają 1 lub 2 lęgi w roku.

W Polsce piaskowiec występuje dość licznie na wybrzeżu Bałtyku w czasie sezonowych wędrówek. Objęty jest ochroną.

Biegus arktyczny - Calidris melanotos

Biegus arktyczny, wędrowny ptak z podrodziny biegusów, rodziny bekasowatych (Scolopacidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes), występuje na obszarze od Tajmyru po zachodnie wybrzeża Zatoki Hudsona. Zimuje w środkowej części Ameryki Południowej oraz na Dalekim Wschodzie, w południowo-wschodniej Australii, na Tasmanii i Nowej Zelandii. Zasiedla suche obszary tundry, a zimą chętnie przebywa na wybrzeżach morskich.

U tych ptaków obserwuje się wyraźny dymorfizm płciowy w wielkości - samice są znacznie większe od samców. U obu płci ubarwienie jest jednakowe. W szacie godowej pióra na wierzchu ciała mają kolor ciemnobrązowy z szarymi brzegami. Szyja, wole i górna część piersi są ciemnobrązowe z jasnymi plamami. Spód ciała i podgardle są białe. W szacie spoczynkowej wierzch ciała staje się jaśniejszy, pokryty ciemnymi plamami. Ptaki te osiągają długość ciała ok. 19-24 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 26-45 cm i wagę ok. 31-126 g. Biegusy te żywią się mięczakami i innymi bezkręgowcami.

Biegusy arktyczne gnieżdżą się na ziemi. Wyprowadzają 1 lęg w roku. Samica składa 4 jaja, które sama wysiaduje przez ok. 22 dni. Samiec w tym czasie strzeże gniazda. Samiec często opuszcza partnerkę tuż przed wylęgiem, ale czasem razem z samicą opiekuje się pisklętami.

W Polsce biegus arktyczny obserwowany był zaledwie kilka razy. Nie przystępuje u nas do lęgów. Objęty jest ochroną.

Biegus malutki - Calidris minuta

Biegus malutki, ptak z podrodziny biegusów, rodziny bekasowatych (Scolopacidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes), występuje w strefie tundry i lasotundry w Eurazji, a zimuje w pasie obejmującymbasen Morza Śródziemnego, poprzez Półwysep Arabski i Mezopotamię aż po wschodnie Indie. Poza okresem lęgowym chętnie przebywa na brzegach słodkich i słonych wód.

U tych ptaków nie obserwuje się wyraźnego dymorfizmu płciowego. W szacie godowej wierzch ciała jest brązowordzawy pokryty ciemnymi i jasnymi plamami. Jasne plamy układają się na grzbiecie w kształt litery "V". Spód ciała i brwi są białe, a nogi i dziób - ciemne. W szacie spoczynkowej wierzch ciała jest ciemnoszary z ciemnymi i jasnymi plamami (litera "V" jest nadal widoczna). Biegusy te osiągają długość ciała ok. 14-16 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 28-30 cm i wagę ok. 17-45 g. Żywią się pokarmem zwierzęcym, głównie owadami, mięczakami i innymi bezkręgowcami.

Gniazdo biegus ten buduje na ziemi, na suchym wzniesieniu, w pobliżu wody. Biegus malutki wyprowadza 1 lub 2 lęgi w roku. W jednym lęgu samica składa zwykle 4 jaja, które wysiaduje na zmianę z samcem przez ok. 21 dni.

Biegus malutki nie przystępuje u nas do lęgów. W Polsce spotkać go można w całym kraju podczas przelotów w maju-czerwcu i lipcu-październiku. Jednak w czasie jesiennych przelotów biegus ten występuje liczniej. Gatunek ten jest chroniony.

Biegus mały (Termincka) - Calidris terminckii

Biegus mały (Biegus Termincka), mały ptak wędrowny, przedstawiciel podrodziny biegusów, rodziny bekasowatych (Scolopacidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes), żyje w niskich, wilgotnych rejonach tundry i lasotundry, zawsze w pobliżu wód płynących, od Skandynawii do Półwyspu Czukockiego. Zimuje w południowej Europie, północnej Afryce, na Bliskim Wschodzie, w południowej i południowo-wschodniej Azji oraz na Borneo.

U tych biegusów nie obserwuje się wyraźnego dymorfizmu płciowego w ubarwieniu. W upierzeniu godowym wierzch ciała jest brązowoszary z ciemnym wzorem oraz rdzawym nalotem. Spód ciała jest biały z brązowym lub beżowym nalotem na piersi i podgardlu. Krótki dziób jest ciemny, a nogi - żółto-zielone. W upierzeniu spoczynkowym wierzch ciała staje się jednolicie popielaty, a spód - biały z szarawym nalotem na podgardlu. Biegus mały osiąga długość ciała 14-17 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 28-35 cm i ciężar ok. 22-33 g. Odżywia się głównie drobnymi mięczakami, skorupiakami oraz innymi bezkręgowcami.

Biegusy te gnieżdżą się na ziemi w suchych, kamienistych miejscach. Wyprowadzają 1-2 lęgi w roku. W jednym lęgu samica składa 4 jaja, które są wysiadywane przez jedno z rodziców przez ok. 21 dni. Często zdarza się, że po tygodniu wysiadywania jaj samica opuszcza lęg, pozostawiając go dotychczasowemu partnerowi i rozpoczyna flirt z innym samcem.

W Polsce biegus mały nie przystępuje do lęgów. Regularnie (choć nielicznie) można go obserwować w całym kraju podczas przelotów w maju oraz w lipcu-październiku. Objęty jest ścisłą ochroną.

Biegus krzywodzioby - Calidris ferruginea

Biegus krzywodzioby, ptak wędrowny z podrodziny biegusów, rodziny bekasowatych (Scolopacidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes), występuje na Półwyspie Tajmyrskim i Wyspach Nowosyberyjskich. Zimuje w subsaharyjskiej Afryce, południowej Azji i w Australii. W okresie lęgowym przebywa w tundrze syberyjskiej, a w zimie - na wybrzeżach mórz oraz nad wodami słodkimi.

W szacie godowej samiec ma głowę, szyję, pierś i brzuch rdzawe, Na również rdzawym grzbiecie występują ciemne plamki. czoło i gardło są jasne, a podogonie i ogon - białe. Na końcu ogona widnieje szeroki, ciemny pas. Czarny dziób jest łukowato wygięty ku dołowi. Samica ma nieco mniej kontrastowe upierzenie. W upierzeniu spoczynkowym wierzch ciała staje się szarobrązowy, a spód - popielatobiały. U osobników niedojrzałych wierzch ciała jest ciemnobrązowy, a spód - jasny. Biegus ten osiąga długość ciała ok. 20-22 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 38-40 cm i ciężar 45-90 g. Zjada drobne bezkręgowce oraz pokarm roślinny.

Gniazdo biegus krzywodzioby zakłada na ziemi, i wyściela popularnym w tym rejonie porostem chrobotkiem. Gnieździ się w niewielkich koloniach. Wyprowadza jeden lęg w roku. W sezonie lęgowym samica składa zwykle 4 jaja, które sama wysiaduje przez ok. 20 dni.

W Polsce biegusa krzywodziobego obserwować można w całym kraju tylko w okresie przelotów w maju oraz w lipcu-październiku. Biegus ten znajduje się pod ścisłą ochroną.

Biegus morski - Calidris maritima

Biegus morski, wędrowny ptak z podrodziny biegusów, rodziny bekasowatych (Scolopacidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes), występuje w dwóch podgatunkach: Calidris maritima maritima oraz Calidrismaritima littoralis. Podgatunek C. maritima maritima zamieszkuje Archipelag Arktyczny, wybrzeża Grenlandii i północno-zachodniej Europy; pojawia się również na Syberii. Endemiczny podgatunek C. maritima littoralis występuje na Islandii. Biegus morski zimuje na atlantyckich wybrzeżach Ameryki Północnej i Europy oraz na Grenlandii i Islandii. Do lęgów przystępuje na kamienistych obszarach tundry, a zimą chętnie przebywa na wybrzeżach morskich i kamienistych plażach.

U tych ptaków nie obserwuje się dymorfizmu płciowego w ubarwieniu, jednak samica jest nieco większa od samca i ma trochę dłuższy dziób. Upierzenie obu płci jest jednakowe. W okresie godowym wierzch ciała jest ciemnobrązowy z jasnymi cętkami; boki głowy, pierś i brzuch są białe z ciemnymi cętkami. Dziób i nogi są pomarańczowe. Niezbyt długi, zagięty ku dołowi dziób ma czarną końcówkę. W szacie spoczynkowej wierzch ciała jest mniej kontrastowy, a cała głowa przybiera ciemne zabarwienie. Spód ciała szarzeje i pokrywa się rdzawym nalotem. Koniec dzioba oraz nogi są żółte. Ptak ten jest nieco większy i bardziej krępy od biegusa zmiennego. Osiąga długość ciała ok. 21-23 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 39-46 cm i ciężar ok. 50-80 g. Biegus morski zjada bezkręgowce oraz nasiona i jagody.

Biegus morski gniazduje w tundrze na ziemi między kamieniami. Wyprowadza 1 lęg w roku. W sezonie lęgowym samica składa 4 beżowe lub oliwkowe jaja pokryte różnokolorowymi cętkami, które są wysiadywane głównie przez samca; w wysiadywaniu jaj samica ma mniejszy udział. Okres inkubacji jaj trwa ok. 21-22 dni.

Do Polski biegus ten zalatuje sporadycznie, regularnie lecz nielicznie. Czasem zimuje. Jest pod ochroną.

Biegus rdzawy - Calidris canutus

Biegus rdzawy, wędrowny ptak z podrodziny biegusów, rodziny bekasowatych (Scolopacidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes), występuje w kilku podgatunkach. Zamieszkuje trawiastą tundrę w pobliżu wybrzeży i wyspy północnej Eurazji i Ameryki Północnej. Zimuje w Europie Zachodniej, Afryce, Azji, w Australii oraz w obu Amerykach.

W upierzeniu godowym samiec ma rdzawobrązowy wierzch ciała, przy czym Pióra na grzbiecie są biało obrzeżone. Spód ciała jest rdzawy, kuper biały, Brzuch i podogonie jasne, niekiedy nawet białe, ogon szary z ciemnym, poprzecznym prążkowaniem. Prosty dziób i nogi są czarne. Samica ma podobne ubarwienie, lecz kolor rdzawy jest mniej intensywny. W szacie spoczynkowej wierzch ciała u obu płci jest szaropopielaty, a spód biały. Biegus ten osiąga długość ciała ok. 25 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 50 cm i ciężar 80-200 g. Odżywia się drobnymi bezkręgowcami, a jeśli ich zabraknie, to zjada pokarm roślinny.

Biegus rdzawy gnieździ się na ziemi, czasem na skalnym występie. Wyprowadza jeden lęg w roku. W sezonie lęgowym samica składa 4 jaja, które wysiaduje na zmianę z samcem przez ok. 21 dni. Pisklętami opiekuje się wyłącznie samiec.

W Polsce biegusa rdzawego z podgatunku Calidris canutus canutus spotkać można tylko w okresie przelotów - regularnie na wybrzeżu Bałtyku, w głębi kraju pojawia się rzadziej i mniej licznie. Biegusy te pojawiają się liczniej podczas przelotów jesiennych w lipcu-październiku, natomiast wiosną w kwietniu-maju są mniej liczne. Gatunek ten jest pod ochroną.

Biegus zmienny - Calidris alpina

Biegus zmienny, mały ptak wędrowny z podrodziny biegusów, rodziny bekasowatych (Scolopacidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes), występuje w kilku podgatunkach w północnych rejonach Europy, Azji, Ameryki Północnej, na Grenlandii i Islandii. Zamieszkuje tundrę oraz torfowiska i wilgotne łąki. Zimuje w zachodniej i południowej Europie, południowej Azji, Afryce oraz na amerykańskich wybrzeżach Oceanu Spokojnego i Zatoki Meksykańskiej.

U tych ptaków obserwuje się dymorfizm płciowy w wielkości - samice są nieco większe od samców. U obu płci w szacie godowej wierzch ciała jest rdzawobrązowy z ciemnymi łezkami, gardło i wole są jasne z ciemnymi, podłużnymi kreskami, a boki ciała, dolna część brzucha i podogonie - białe. Na piersi i brzuchu występuje charakterystyczna, czarna plama. W szacie spoczynkowej wierzch ciała staje się szarosiwy, a spód - biały. Tylko na piersi i z przodu szyi widnieją czarne kreski. Dziób biegusa zmiennego jest lekko zagięty ku dołowi. Ptak ten osiąga długość ciała ok. 15-30 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 35-40 cm i wagę ok. 30-85 g. Biegusy zmienne żerują stadnie odżywiając się owadami i innymi małymi bezkręgowcami.

Biegusy te gnieżdżą się na ziemi, wśród mchów, traw lub krzewów. W Polsce do lęgów przystępują bardzo nielicznie (na północy kraju) biegusy z podgatunku Calidris alpina schinzii, które na zimowiska odlatują do południowej Europy i Maghrebu. U tego podgatunku w szacie spoczynkowej grzbiet jest żółtawy. W sezonie lęgowym (w Polsce w maju) samica składa 4 jaja, które wysiaduje na zmianę z samcem przez ok. 22 dni. Pisklęta uzyskują samodzielność po ok. 4 tygodniach. Biegusy zmienne wyprowadzają 1 lęg w roku.

W Polsce , oprócz biegusa zmiennego z podgatunku Calidris alpina schinzii (gniazdującego u nas), można spotkać na przelotach biegusa zmiennego z podgatunku Calidris alpina alpina. Biegusy z tego podgatunku odlatują na zimowiska znajdujące się w Europie Zachodniej, basenie Morza Śródziemnego, w Azji aż po północne Indie i Bangladesz. Ptaki te mają w szacie spoczynkowej rdzaworudy grzbiet. Przeloty biegusów zmiennych przez nasz kraj mają miejsce w marcu-maju oraz w lipcu-listopadzie. Biegusy zmienne są pod ochroną.

Biegus tundrowy - Calidris pusilla

Biegus tundrowy, mały ptak wędrowny z podrodziny biegusów, rodziny bekasowatych (Scolopacidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes), występuje w północnej Kanadzie i na Alasce. Gnieździ się w tundrze, a poza okresem lęgowym przebywa na wybrzeżach morskich i w lasach mangrowych. Zimuje na pacyficznym wybrzeżu Ameryki od Meksyku po południowe Peru oraz na wybrzeżu atlantyckim od Jukatanu i Antyli po środkową Argentynę.

U tych ptaków występuje dymorfizm płciowy w wielkości - samica jest nieco większa od samca. Obie płci w szacie godowej mają szary wierzch ciała pokryty gęstymi, brązowymi plamami, ciemniejszymi na łopatkach, Pierś i boki ciała ozdobione ciemnymi kreskami, Spód ciała - biały. W okresie spoczynkowym wierzch ciała staje się jednolicie szarobrązowy, a reszta ciała - biała. Biegusy te osiągają długość ciała ok. 14 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 35 cm i wagę ok. 20-40 g. Biegus tundrowy żywi się bezkręgowcami.

Gniazdo ptak ten zakłada w dołku w ziemi i wyściela je materiałem roślinnym. W sezonie lęgowym samica składa 3-4 jaja, które wysiaduje na zmianę z samcem przez ok. 21 dni. Po okresie ok. 10 dni od wyklucia samica pozostawia młode pod opieką samca. W ciągu roku biegus tundrowy wyprowadza jeden lęg.

Biegusy tundrowe sporadycznie zalatują do polski. W naszym kraju są pod ochroną.

Biegus białorzytny - Calidris fuscicollis

Biegus białorzytny (biegus Bonapartego), wędrowny ptak z podrodziny biegusów, rodziny bekasowatych (Scolopacidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes), występuje w północnej Kanadzie i na Alasce. Zimuje w Patagonii i na Falklandach. Regularnie, choć nielicznie pojawia się w Europie, na Azorach i wyspach Kanaryjskich. W okresie lęgowym przebywa w tundrze, poza tym okresem - na mokradłach oraz nad brzegami rzek i jezior.

U tych ptaków nie obserwuje się wyraźnego dymorfizmu płciowego w ubarwieniu. U obu płci w okresie godowym wierzch ciała jest brązowoszary z ciemnymi plamkami, spód biały z ciemnobrązowym kreskowaniem na głowie i piersi, nad oczami białe brwi, biały kuper, ciemny ogon. Ubarwienie spoczynkowe: wierzch ciała popielatoszary z ciemnymi plamami, spód ciała biały, kreski na piersi słabo zaznaczone, kuper biały, ogon ciemny, Nogi i dziób ciemne. Ptaki te osiągają długość ciała ok. 17-20 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 34-41 cm i wagę ok. 50 g. Pożywieniem tych biegusów są bezkręgowce. Swoją dietę ptaki uzupełniają pokarmem roślinnym.

Biegus białorzytny gnieździ się na ziemi. W sezonie lęgowym samica składa 3-4 oliwkowe jaja z brązowymi plamkami, które sama wysiaduje przez 20-22 dni. Pisklęta uzyskują samodzielność po ok. 16-17 dniach. Do tego czasu pozostają pod opieką rodziców. Biegus białorzytny wyprowadza 1 lęg w roku.

W Polsce biegus białorzytny pojawia się sporadycznie. Nie przystępuje u nas do lęgów. Objęty jest ochroną.

Biegus długoskrzydły - Calidris bairdii

Biegus długoskrzydły (biegus Bairda), mały, wędrowny ptak z podrodziny biegusów, rodziny bekasowatych (Scolopacidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes), występuje w tundrze wschodniej Syberii, Ameryki Północnej i Grenlandii. Zimuje w Andach i południowej części Ameryki Południowej. Podczas przelotów można go spotkać na brzegach zbiorników wodnych zarówno słodkich jak i słonych.

U tych ptaków nie obserwuje się wyraźnego dymorfizmu płciowego w ubarwieniu. W szacie godowej u obu płci wierzch ciała, głowa, wole oraz górna część piersi są żółtobrązowe z licznymi ciemnymi centkami, spód ciała, podgardle i brwi - białe. Pokrywy nadogonowe, środkowe sterówki (środkowe pióra ogona), dziób i nogi są ciemne. W upierzeniu spoczynkowym barwa żółtobrązowa zmienia się w szarobrązową, a cętki zanikają. Biegusy te osiągają długość ciała ok. 14-19 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 30-38 cm i wagę ok. 27-63 g. Ptaki te odżywiają się bezkręgowcami.

Gniazdo biegus długoskrzydły zakłada w suchym dołku na ziemi, często wśród kamieni. W sezonie lęgowym samica składa 4 cieliste jaja z brązowymi plamkami, które wysiaduje na zmianę z samcem przez ok. 19-22 dni. Pisklęta początkowo pozostają pod opieką obydwojga rodziców, jednak często się zdarza, że samica opuszcza potomstwo jeszcze przed uzyskaniem samodzielności. Młode usamodzielniają się w wieku ok. trzech tygodni. Biegusy długoskrzydłe wyprowadzają 1 lęg w roku.

Do Polski biegus ten zalatuje sporadycznie. W naszym kraju nie przystępuje do lęgów. Objęty jest ochroną.

Biegus płaskodzioby - Limicola falcinellus

Biegus płaskodzioby, biegusik, mały ptak wędrowny z podrodziny biegusów, rodziny bekasowatych (Scolopacidae), rzędu siewkowych (Charadriiformes), występuje w dwóch podgatunkach. Zamieszkuje błotnistą tundrę i bagna Skandynawii oraz północnej Eurazji. Zimuje w Afryce, Azji i Australii.

U tych ptaków nie obserwuje się wyraźnego dymorfizmu płciowego w ubarwieniu. W upierzeniu godowym wierzch ciała jest ciemnobrązowy z jasnymi brzegami piór. Dodatkowo na grzbiecie widnieją dwie białawe pręgi. Boki głowy są jaśniejsze niż wierzch ciała, podgardle jest brązowoszare z ciemnymi cętkami, a brzuch i podogonie są białe. Brązowożółty dziób z czarnym końcem jest łukowato wygięty i lekko spłaszczony. Nogi tych biegusów są szare. W upierzeniu spoczynkowym podgardle bieleje, a reszta upierzenia staje się mniej kontrastowa. Ptaki te osiągają długość ciała ok. 16 cm , rozpiętość skrzydeł ok. 33-35 cm i wagę ok. 30-65 g. Żywią się drobnymi bezkręgowcami wodnymi, a latem zjadają również nasiona.

Biegusik gnieździ się w niewielkich koloniach. Jego gniazdo to niewielkie zagłębienie ziemi znajdujące się na suchym wzniesieniu. W sezonie lęgowym samica składa 3-4 jaja, które wysiaduje na zmianę z samcem przez ok. 21 dni. Młodymi początkowo opiekują się obydwoje rodzice, jednak samica często opuszcza pisklęta jeszcze przed ich usamodzielnieniem się. Biegusy płaskodziobe wyprowadzają 1 lęg w roku.

W Polsce biegusik nie gnieździ się. Podczas przelotów (w maju oraz w lipcu-wrześniu) można spotkać biegusa płaskodziobego z podgatunku Limicola falcinellus falcinellus, który na zimowiska odlatuje do Afryki, na Bliski Wschód, do Indii i na Cejlon. W czasie wędrówek biegusiki obserwuje się głównie na wybrzeżu, rzadko w głębi kraju. Biegus płaskodzioby należy do gatunków chronionych.