Przy otwarciu strony odezwał się jerzyk
|
Jerzykowe (krótkonogie), to rząd ptaków obejmujący 2 podrzędy: Apodi i Trochili. Do podrzędu trochili należy rodzina kolibrowatych (Trochilidae), a do podrzędu Apodi należą 3 rodziny: jerzykowate (Apodidae), jerzykoczubkowate (Hemiprocnidae) oraz rodzina Aegialornithidae. Rząd ten obejmuje drobne ptaki (osiągające długość ciała 6-30 cm) występujące na całym świecie z wyjątkiem Antarktydy, Australii i Nowej Zelandii. Gatunki zamieszkujące strefę międzyzwrotnikową są osiadłe, gatunki z innych szerokości geograficznych są wędrowne. Gatunki należące do tego rzędu mają krótkie, słabe nogi, nie nadające się do chodzenia po ziemi. Jerzykowe są świetnymi lotnikami - ich długie i wąskie skrzydła mają bardzo długie lotki pierwszorzędowe. Ptaki należące do tego rzędu potrafią okresowo zapadać w stan hibernacji. Niektóre posiadają zdolność echolokacji. Odżywiają się głównie owadami. W jednym lęgu jerzykowe składają 1-6 białych jaj, które są wysiadywane przez samicę lub przez oboje rodziców. Młode wykluwają się ślepe i nagie lub pokryte skąpym puchem. Pisklęta są gniazdownikami i przebywają w gnieździe do czasu, aż nauczą się latać. |
|
Jerzykowate, rodzina ptaków z rzędu krótkonogich, obejmuje 55 gatunków. Z wyglądu przypominają jaskółki, lecz mają dłuższe i węższe skrzydła, co jest wynikiem skrajnej adaptacji do spędzania prawie całego życia w powietrzu. Odżywiają się prawie wyłącznie latającymi owadami. Żerują i gnieżdżą się w koloniach. Gniazdują w załomach murów, szczelinach skalnych lub pod okapami wysokich budynków. Przy niekorzystnych warunkach atmosferycznych wpadają w stan odrętwienia (hibernacji). Gatunki zamieszkujące jaskinie posługują się echolokacją do orientacji w ciemności. W Polsce występuje tylko jeden gatunek tej rodziny (jerzyk - Apus apus), który podlega ochronie. |
Jerzyk skalny, należy do rodziny jerzyków, rzędu krótkonogich. Występuje w górach południowej Europy, Afryki i Azji. Zamieszkuje suche i niezadrzewione tereny górskie w sąsiedztwie skał, skaliste brzegi i obrywy na nizinach lub wysokie budynki w osiedlach ludzkich.
Jest większy od jerzyka (Apus apus). Osiąga długość ciała ok. 20 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 55 cm i ciężar ok. 100 g. Cechą charakterystyczną tego gatunku jest biały brzuch, reszta ciała, podobnie jak u innych jerzyków, jest ciemnobrązowa. Do Polski prawdopodobnie zalatuje. Jest gatunkiem chronionym.
| posłuchaj | typ pliku | rozmiar |
|---|---|---|
| jerzyk skalny (alpejski)1 | wav | 12 kb |
| jerzyk skalny2 | wav | 25 kb |
| jerzyk alpejski3 | wav | 131 kb |
Jerzyk jest wędrownym ptakiem z rzędu krótkonogich (Apodiformes). Występuje w prawie całej Europie - do Azji Centralnej, Azji Mniejszej i w Afryce północnej. Najczęściej spotykany jest w miastach i osiedlach oraz starych lasach z dziuplastymi drzewami i nasłonecznionych, niewysokich ścianach skalnych. Zimuje w Afryce, na południe od Równika i na Madagaskarze.
Jerzyk jest często mylony z jaskółkami. Nie jest jednak z nimi spokrewniony i jest od nich większy. Osiąga średnio: ok. 17 cm długości, ok. 40 cm rozpiętości skrzydeł i 31-56 g wagi ciała. Ma głęboko wcięty, krótki ogon. Samiec i samica są jednakowo matowo czarno ubarwione (z granatowym połyskiem na grzbiecie) z białą plamą na podbródku. Wąskie, sierpowate i wyjątkowo długie skrzydła pozwalają na osiąganie największej szybkości lotu aktywnego wśród ptaków, dochodzącej do 200 km/godz i manewrowania w powietrzu. Bardzo krótkie nogi z czterema palcami zaopatrzonymi w mocne pazury uniemożliwiają sprawne chodzenie po ziemi. Jerzyk jest nieprawdopodobnie wytrzymały w locie i może pokonywać wielkie odległości w czasie wędrówek, szybując na wysokości dochodzącej nawet do 4000 m n.p.m. Jerzyki odżywiają się małymi owadami chwytanymi w powietrzu w bardzo szeroko otwierany dziób. W taki sam sposób pobierają pokarm jaskółki. Również podobnie do jaskółek jerzyki piją wodę. Gdy jerzyk chce się napić, leci tuż nad powierzchnią akwenu i chwyta krople wody w szeroko otwarty dziób. Jerzyki mogą kopulować w powietrzu, a nawet spać, zawisając na wysokości 1-3 tysięcy metrów nad ziemią. Ptaki te mogą też nocować przyczepione pazurkami do skał. W czasie niepogody jerzyki mogą pokonywać znaczne odległości, aby dolecieć tam, gdzie nie pada i gdzie jest mnóstwo latających owadów. Głos jerzyka to głośny wibrujący gwizd. Andrzej Kruszewicz w swojej książce pt. "Ptaki Polski" podaje, że jeden z zaobrączkowanych jerzyków żył ponad 21 lat.
Jerzyk gnieździ się kolonijnie w szczelinach murów, skał, pod parapetami wysokich budynków, pod dachówkami, rzadziej w opuszczonych dziuplach i skrzynkach lęgowych. Gniazdo jest płaską czarką ułożoną z różnych części roślin, włosia, sierści i piór zlepianych śliną. Do budowy gniazda jerzyk zbiera to, co unosi się w powietrzu.Na przełomie maja i czerwca samica składa 2-3 białe jaja, które wysiaduje na zmianę z samcem przez 19-25 dni. Pisklęta (gniazdowniki) przebywają w gnieździe przez ok. 40 dni. Jerzyki wyprowadzają 1 lęg w roku. Pod koniec drugiego roku życia młode uzyskują dojrzałość płciową. Podczas chłodnych i deszczowych dni, gdy rodzice nie mogą polować w pobliżu gniazda, młode jerzyki zapadają w stan odrętwienia (obniżenie temperatury ciała i zwolnienie przemiany materii).
W Polsce jerzyk należy do ptaków licznych lęgowo. Przylatuje do nas w maju, a odlatuje w sierpniu-wrześniu. Należy do gatunków chronionych.
| posłuchaj | typ pliku | rozmiar |
|---|---|---|
| jerzyk1 | mp3 | 51 kb |
| jerzyk2 | wav | 25 kb |
| jerzyk3 | wav | 27 kb |
| posłuchaj | typ pliku | rozmiar |
|---|---|---|
| jerzyk blady - Apus pallidus | wav | 13 kb |
| jerzyk blady | wav | 79 kb |
| jerzyk mały - Apus affinis | mp3 | 22 kb |
| jerzyk widłosterny - Apus caffer | mp3 | 23 kb |