BLASZKODZIOBE - ANSERIFORMES


kaczki
gęsiowate




Blaszkodziobe, rząd ptaków pływających obejmujący dwie rodziny: skrzydłoszpony i kaczkowate, liczący ok. 150 gatunków.

Cechy charakterystyczne
  • połączenie trzech przednich palców nóg błoną pławną
  • Dziób zwykle spłaszczony, na końcu zrogowaciały, zakończony paznokciem
  • Dziób pokryty miękką skórą z licznymi zakończeniami nerwowymi (narząd węchu)
  • obecność specjalnych narządów do filtrowania pokarmu lub chwytania zdobyczy
    • wewnętrzne krawędzie dzioba zaopatrzone w podwójny rząd blaszek rogowych (do odcedzania pokarmu) lub ząbków (do chwytania zdobyczy, np. u traczy)
    • gruby, mięsisty język zaopatrzony w podobne blaszki po obu stronach
  • wyciąganie szyi daleko do przodu w locie

Większość gatunków zdobywa pokarm podczas nurkowania pod powierzchnię wody. Odżywiają się pokarmem roślinnym i drobnymi organizmami zwierząt wodnych.

Gnieżdżą się głównie na ziemi w pobliżu zbiorników wodnych, niektóre w dziuplach i wykrotach drzew. Samica znosi 3-20 jaj. Pisklęta są typowymi zagniazdownikami.

rodziny i gatunki
alfabetyczny spis ptaków

Rodzina Kaczkowate - ANATIDAE

Rodzina ta (należąca do rzędu blaszkodziobych Anseriformes) obejmuje trzy podrodziny: bezpłetwce (Anseranatinae), gęsiowate (Anserinae) i kaczki (Anatinae), łącznie ok. 147 gatunków. Zamieszkują wszystkie środowiska wodne z wyjątkiem kontynentu Antarktydy.

Cechy charakterystyczne
  • płaski, szeroki dziób z blaszkowatymi wyrostkami wewnątrz - sito do odcedzania pokarmu z wody
  • błona pławna między trzema palcami - narząd służący do pływania
  • stosunkowo długa szyja i krótki ogon
  • stosunkowo wąskie, ostro zakończone skrzydła
  • nogi krótkie, przesunięte ku tyłowi (zwłaszcza u gatunków nurkujących)

Kaczkowate osiągają następujące wielkości: długość ciała 28-170 cm, rozpiętość skrzydeł 60-250 cm. U większości gatunków występuje wyraźny dymorfizm płciowy w wielkości i ubarwieniu. Samiec jest większy od samicy i bardziej kontrastowo ubarwiony. Samica ubarwiona jest znacznie skromniej. Ptaki z tej rodziny są bardzo dobrymi lotnikami, chociaż niektóre gatunki są nielotne. Niektóre gatunki sezonowo podejmują dalekie wędrówki. Niektóre gatunki, lecąc w stadzie, tworzą charakterystyczny klucz w kształcie litery V. Kaczkowate żywią się roślinnością wodną, lądową i drobnymi bezkręgowcami wodnymi. Żerują zbiorowo lub parami. Niektóre gatunki zostały udomowione, a niektóre chodowane są w stanie półdzikim.

Gnieżdżą się kolonijnie lub parami na pływającej roślinności, w dziuplach lub norach. Pisklęta są zagniazdownikami.


rodziny i gatunki
alfabetyczny spis ptaków

środowisko życia - w pobliżu wodyPodrodzina: Bezpłetwce - Anseranatinae

Bezpłetwiec (Anseranas semipalmata), ptak z rzędu blaszkodziobych. Występuje w północnej Australii i południowej Nowej Gwinei. Zamieszkuje rozległe mokradła i rozlewiska rzek.

Charakteryzuje się długimi nogami o długich palcach, spiętych niewielką błoną pławną. Na głowie znajduje się wyraźny, kostny guz, większy u samca. Silny, (podobny do gęsiego) dziób zakończony dużym "paznokciem", ułatwia zrywanie części roślinnych lub wygrzebywanie bulw i nasion roślin bagiennych. Bezpłetwce żywią się wyłącznie pokarmem roślinnym. W ich upierzeniu przeważa kolor biały. Czarne natomiast są: szyja, górna część piersi, lotki, ogon i uda. W odróżnieniu od wszystkich, pozostałych blaszkodziobych, bezpłetwiec pierzy lotki kolejno i nigdy nie traci zdolności lotu (podobnie jak skrzydłoszpony). Lata powoli lecz wytrwale, często szybuje na dużych wysokościach. Duże szerokie skrzydła z szerokimi lotkami sprawiają, że w locie bardziej przypomina sępa niż gęś. Ptak ten Pływa niechętnie, a przestraszony szuka schronienia na drzewach.

W okresie rozrodczym samiec łączy się z dwiema samicami i wspólnie budują jedno gniazdo. Do gniazda znoszą jaja dwie samice, a następnie wysiadują je na zmianę całą trójką.Gatunek ten, jako jedyny wśród blaszkodziobych, karmi swoje pisklęta. Dorosły ptak przynosi w dziobie pokarm i kładzie go przed pisklętami, które niezwłocznie go zjadają. Po lęgach bezpłetwce tworzą stada liczące do kilku tysięcy osobników.

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
bezpłetwiecmp395 kb
rodziny i gatunki
alfabetyczny spis ptaków następna podrodzina


poprzedni rząd
następny rząd
rzędy ptaków
strona główna